1 sene önce
1 sene önce

Karanfil nedir anlamları nelerdir

KARANFİL  (yunanca. karyophyllon > ar. karanfil).

1, Birçok kültür formu, çiçekleri için yetiştirilen süs bitkisi. (Bahçe karanfi­li de denir.) [Bil. a. Dianthus caryophyllus; karanfilgiller familyası.]

2. Molük adalarında yetişen hepyeşil yapraklı ağaç. (Karanfil ağacı da denir.) [Bil. a. Eugenia aromatica ya da E. car- yophyllata; mersingiller familyası.] (Bk. ansikl. böl.)

3. Bu ağacın 10-17 mm uzunluğunda ve çivi biçiminde olan kes­kin kokulu, yakıcı ve bahar lezzetli tomur­cuğu.

4. Argo. Makat. —5. Karanfil yağı ya da esansı  karan- FİLYAğI. || Karanfili sıkmak, uğraşmak, güçlüklere, sıkıntılara katlanabilmek (argo.).

5Kuru karanfil, mutfaklarda ba­harat olarak kullanılan kurutulmuş karanfil tomurcuğu.

6-Denizcilik. Üzerine bir şey asmak ya da bağlamak için iki yüksek yer arasına ge­rilen halat. (Genellikle matafora cundala­rında kullanılır.) || Karanfil palangası, kazayağı oluşturacak biçimde hazırlan­mış, iki çıması kancalı bir karanfil halatın­dan ve bu halatın ortasına bağlanan tek dilli bir makaradan oluşan palanga. (Ağır eşya alıp vermede ve filika asıp indirme­de kullanılır.)

7-Halk hekimliği. Karanfil kökü, su karanfilinin (Orthurus heterocarpus) kurutulmuş kö­kü. (Tanen, rezin, acı maddeler ve uçu­cu yağ taşır. Peklik verici, ateş düşürücü ve antiseptik özellikleri nedeniyle dahilen infusyon [°/o 2-3] halinde kullanılır.) —Mü?..Karanfil düzeni -»MİSKET* DÜZENİ. —Saatç. Karanfil çarkı ya da dişlisi, yel­kovanı taşıyan merkezsel parça.

8Süslem. sanatı. Osmanlı döneminde kul­lanılan stilize edilmiş karanfil biçiminde motif. (Kalem işi süslemelerde, çini ve se­ramiklerde, işlemelerde, kumaşlarda, özellikle çatmalarda karanfil motifi yaygın biçimde kullanılıyordu. Özellikle XVI. yy. ortalarından başlayarak daha doğalcı bir üslup kazandı. Levni’nin minyatürlerinde karanfil motifine sıkça rastlanır.) —ANSİKL. Bot. Karanfiller (bahçe karan­filleri) karşılıklı, ensiz, sivri yapraklı, düğüm düğüm ince saplı, otsu bitkilerdir. Dalcık­ların ucunda tek tek ya da topluca bulu­nan çiçekleri beyaz, pembe ya da kırmızı renklidir; her çiçek bir çanakçık oluşturan dört bürgü yaprakçığıyla belirgindir. Bah­çe karanfili (Dianthus caryophyllus) en ün­lüsüdür; bu karanfilin katmerli, yarı katmerli, alacalı ve hoş kokulu pek çok çeşidi vardır; çokyıllık bir bitki olan bu ka­ranfil türü kesme çiçek elde etmek için özellikle seralarda yetiştirilir ve çelikle üre­tilir. Bahçe çeşitleri genellikle fideyle ço­ğaltılır ve ikiyıllık ya da çokyıllık bitkiler gibi yetiştirilir. Kır karanfili (D. plumarius) çim gibi sık biten, çok zarif küçük çiçekli ve ince saçaklı taçyapraklıdır. İkiyıllık ya da yıllık olan Çin karanfili (D. şinensis) çok değişik çiçekli bir bitkidir, ikiyıllık ya da çokyıllık bir karanfil türü olan kıllı karanfil ya da hüsnüyusuf (D. barbatus) sap ucunda şemsiye biçiminde toplu küçük çiçekler açan bir türdür.

Karanfilde (tomurcuk) bir hidrokarbon (ögenol ya da öjenol), salisilik asit ve kar- yofillin içeren bir esans (karanfil esansı ya da yağı) bulunur. Karanfil uyarıcı, aromalı ve antiseptiktir; mutfaklarda baharat ola­rak kullanılır. Karanfil yağı dişhekimliğin- de antiseptik ve ağrı kesici, halk hekimliğinde gaz söktürücü, eczacılıkta bazı preparatlarda koku verici olarak kul­lanılır.

—Halk hekimliği Karanfilin çiçekleri balgam söktürücü ve öksürük kesici olarak infus- yon (°/o 5) ya da şurup halinde kullanılır,

—Mutfak. Karanfil, koku verici özelliği nede­niyle bazı şerbetlerde, meyve likörlerinde, tatlılarda, komposto ve hoşaflarda kulla­nılır. Kimi et yemeklerine de çeşni olarak katılır, iri taneli olması yüzünden, genel­likle bez bir torba içine konarak kullanılır ve hazırlama işlemi tamamlandıktan son­ra torbasıyla birlikte çıkarılır.

Paylaşın

Editörün Seçtikleri