12 ay önce
12 ay önce

Kararname nedir nasıl çıkarılır

KARARNAME a. Huk. 1. Yürütme or­ganı tarafından yapılan düzenleyici hu­kuksal işlemlerin bir türü. (Bk. ansikl. böl.) —2. Bakanlar kurulu kararnamesi, bir hü­kümet kararı olarak tüm bakanlar, Başba­kan ve Cumhurbaşkanı tarafından imza­lanan kararname. (Bk. ansikl. böl.) || Ka­nun hükmünde kararname, Bakanlar kurulu’nun, yasama organından aldığı yet­ki çerçevesinde çıkarttığı genel düzenle­yici nitelikte kararname. || Müşterek karar­name, ilgili bakan, Başbakan ve Cumhur­başkanı tarafından imzalanan kararname.

Hukuksal. Cumhurbaşkanı hukuksal işlemlerini kararname biçiminde yapar. Aslında parlamenter rejimde meclis önün­de sorumlu olan Bakanlar kurulu, bu iş­lemlerin de gerçek yapıcısıdır; Cumhur­başkanı’nın imzası kararnamelerin ta­mamlanmış sayılması için zorunlu biçim koşuludur. Cumhurbaşkanı’nın bulunma­dığı durumda bu görevi onun yerine TBMM başkanı yerine getirir. Kararname­ler, genel olarak, ikiye ayrılır: Başbakan ve bütün bakanlar tarafından imzalanan Ba­kanlar kurulu kararnamesi ile Başbakan ve ilgili bakan tarafından imzalanan müş­terek (ortak) kararname (uygulamada “üçlü kararname” de denir). Kararname­ler içerikleri bakımından genel ve objek­tif olabilecekleri gibi (ekonomik yaşamla ilgili genel kuralları içeren kararnameler), özel ve bireysel durumlara ilişkin de ola­bilirler (memur atama, özel af vb. karar­nameleri).

• Kanun hükmünde kararname. Türk hu­kukuna 1971’de yapılan anayasa değişik­liğiyle girmiştir. 1982 Anayasası’nda bu yetki daha geniş biçimde tanınmıştır. Bu­na göre TBMM, bir yetki kanunuyla Ba­kanlar kurulu’na kanun hükmünde karar­name çıkarma yetkisi verebilir. Yetki kanu­nunda amaç, kapsam, ilkeler, kullanma süresi gibi noktalar belirtilmelidir. Kanun hükmünde kararnamenin, düzenleyici öteki işlemlerden farkı, yasa ile eşit düzey­de olmasıdır. Örneğin, tüzük ve yönetme­lik gibi işlemlerle yasalarda değişiklik ya­pılması sözkonusu olmadığı halde, kanun hükmünde kararname ile bu mümkündür. Bunlar Resmi gazete’de yayımlandıkları gün yürürlüğe girer, aynı gün TBMM’ye sunulurlar. Meclis bunları kabul, ret ya da değiştirerek kabul yetkilerine sahiptir. Ka­nun hükmünde kararnameler, Anayasa mahkemesi’nin de denetimine açıktır. 1982 Anayasası’nın bir başka yeniliği de, olağanüstü hal, sıkıyönetim, seferberlik ve savaş hallerinde, Cumhurbaşkanı’nın baş­kanlığında toplanan Bakanlar kurulu’nun, bir yetki yasası gerekmeksizin, durumun gerektirdiği bütün önlemleri kanun hük­münde kararnameler biçiminde alabilme­sidir. Bunlar da TBMM onayına sunulur­lar, ama, haklarında Anayasa mahkeme­si’ne başvurulamaz.

Paylaşın

Editörün Seçtikleri