1 sene önce
1 sene önce

Ruhsal nedir

RUHSAL sıf. Bir kimsenin, bir grubun psikolojisine ilişkin; psikolojisini etkileyen; psikolojik, ruhi: Ruhsal sorunları var. Ruh­sal gerilim.

—Ed. Ruhsal eleştiri,’ kökeni yazarın bilinç­altında bulunari metin içi olgu ve bağıntı­ları aydınlatmaya dayanan edebiyat yapıt­larını inceleme yöntemi. (Eşanl. PSİKOKRİ- TİK.)

—ANSİKL. Eleştirmen Roger Fry’nin tez­lerinden esinlenerek Charles Mauron’un ortaya koyduğu ruhsal eleştiri, yapıtı ve edebiyat türlerini psikanalitik, yapısal ve tematik açılardan ele alan yaklaşımı yeni­lemiştir. Yöntem, yazarın “kişisel mit”ine geçme olanağı sağlayan “saplantı nitelikli eğretilemeler” ağını ve bunların aşama- lanmasını ortaya çıkarmayı amaçlayan dö­kümlere dayanır. Bu kişisel mitin durumu bulanıktır: kimi zaman bilinçaltının okun­masıyla eşdeğerli, kimi zaman da hem bi­linçdışı hem de dünyanın bilinçli bir biçim­de görülmesini sağlayan niteliktedir. Bu­rada yapıtların çapraz okunma sorunu or­taya çıkar. Bu okuma, imgelerin bilinçdışı özelliğini ortaya çıkarmayı amaçlamak ye­rine bu imgeleri birbirlerine bağlayan dü­şüncenin bilinçli ya da bilinçdışı niteliğini vurgular. Böylelikle, yaşamöyküsel ve çö­zümleyici indirgemeden kurtulunur ve an­lamın açıklığından değil, yazarın teknik egemenlik kuramadığı geniş bir çağrışım dizgesine bağlı anlamlandırma etkilerin­den doğan anlam değerini saptama amaçlanır. Ruhsal eleştiri bir gösteren söz- dizimi kurar ve edebiyatta yapıtın oluştu­rucu verilerinden ayrılamayan söylem psi­kanalizine yaklaşır. Üstelik, ruhsal eleştiri bir metin mimarisi kurar. Metinler tutarlı­larıyla palimpsestus oluşturur ve hem di­key, hem de yatay okuma gerektirir. Char­les Mauron’un kaza sonucu kör olduğu­nu ve incelediği metinleri dinleyip belle­ğine yerleştirmek zorunda bulunduğunu da anımsatmak gerekir Sözlü anlatımın eşanlılığıyla anımsama pratiğinin birleş­mesi sözkonusudur. Böylece, yazılı çö­zümlemede bir yana bırakılan geri plan belirginleşir. Ruhsal eleştiriyle, imgenin açıklığı ve yazarın bu imgenin bilincinde olması karşısında dilin bir biçim oluştur­ması, temabilimin dilin incelenmesine ağırlık vermesini sağlamıştır.

Paylaşın

Editörün Seçtikleri