1 sene önce
1 sene önce

Sellenme nedir

SELLENME Jeomorfol. ve Hidrol. Bir sağanak (ya da kar erimesi) sonucunda, suların bir yamaçta ani ve geçici olarak akması.

Sellenme, gerek toprak yüze­yinin suyla şişerek geçirimsizleşmesi (doy­ma sellenmesi), gerekse çarpan yağmur damlalarının etkisiyle yüzeydeki toprakla­rın parçalanarak doymamış toprak yüze­yini cilalaması (çarpma sellenmesi) sonu­cunda oluşur. Kaynağı ne olursa olsun, benzer biçimler ve etkiler gösterir; yaygın olarak iki tip sellenme görülür: örgülü ağ biçiminde yaygın sellenme (ing. riîl-wash)-, bu ağları izleyen sular birkaç santimetre kalınlığında ince bir tabaka halinde birle­yebilir (ing. sheet-wash).

İkinci sellenme tipini sulann etkinliği zamanla değişebilen aşınım oluklarında toplanarak çizgisel ola­rak aktığı yataklı sellenme meydana geti­rir. Bu sellenme türlerinin göreli önemi, çe­şitli etkenlerin karmaşık bileşimine bağım­lıdır: yağışların şiddeti, eğim değeri, bitki örtüsünün yoğunluğu, toprak yüzeyinin özellikleri. Bu veriler öylesine yaygındır ki, sellenme dünyanın bütün bölgelerinde hatta en kurak bölgelerde bile görülür. Bu örtülme oranı % 60’lık kritik değerin al­tına düşünce ortaya çıktığı düşünülür. Böylece insan aşınım etkeni işlevi yapar, çünkü bitki örtüsünün yok edilmesi ya da yalnızca bozulması bile sızmayı engelle­yerek sellenmeyi kolaylaştırır. Bu morfoje- nik sürece karşı en etkili savaşım yöntemi ağaçlandırmadır.

 

Paylaşın

Editörün Seçtikleri