12 ay önce
12 ay önce

Sementasyon nedir

SEMANTASYON a. (fr. cömentation). Kim. müh. Çözeltide iyon durumunda bu­lunan bir metali bir başka metal yardımıyla çökeltme.

—Camc. Cam yüzeyini ince bir metal tu­zu tabakasıyla kaplamak işlemi; bu işlem­den sonra gerek bir renklendirme, gerek yüzeyin fizikokimyası özelliklerini değiştir­mek için düşük bir sıcaklıkta pişim yapı­lır.

—Metalürj. Metal bir parçanın kütlesi içi­ne semanın bir ya da daha fazla elemen­tinin yayınmasını sağlayarak bu parçaya özel nitelikler kazandırmak (öz semantas­yonu) ya da yayınmayı parçanın dış kat­manlarıyla sınırlı tutarak, yüzey özellikleri iç özelliklerinden farklı bir ürün elde etmek için (yüzeysel semantasyon) bir metal par­çasını semanla temas halinde ısıtma. (Bk. ansikl. böl.) || Semantasyon çeliği, bileşi­mi bakımından semantasyon işlemine yat­kın çelik. || Semantasyonla kaplama, elek­trik enerjisi kullanmaksızın çözelti içinde yalnızca kimyasal yer değiştirme yoluyla bir metali başka bir metal katmanıyla kap­lama tekniği (beyazlatma, kalaylama, ba­kır kaplama, çinko kaplama). [Eşanl. HİD- ROMETALOPLASTİ.]

—Yerbil. Çözünmüş tuzların bir yeraltı su örtüsünün üst sınırına çökmesi. || Seman­tasyon bölgesi, su dolaşımının önemli ol­duğu hidrostatik düzeyin biraz altında, su dolaşımının önemli olduğu yerde bulunan semantasyon sonunda oluşan bölge. (Bu bölge kireçtaşlarında özellikle gelişmiştir) —ANSİKL. Metalürj. En çok kullanılan se­mantasyon tipi dişli takımları, miller, kam­lar, akslar vb. gibi çeşitli makine parçala­rının yüzeyini sertleştirmek amacıyla kar­bonla çeliğe uygulanan yüzeysel seman- tasyondur.

Semantasyon sanayide özellikle yumu­şak çeliklere uygulanır; böylece iç bölü­mü sûnek, ama karbonla zenginleştirilen semanlı yüzeyi sert ve aşınmaya karşı da­yanıklı olan bir alaşım elde edilir. Bu so­nuca ulaşmak için yumuşak çelik, se­manca temas halinde 900 °C’a dek ısıtı­lır. Bu sıcaklıkta yüzey austeniti karbon ba­kımından zenginleşerek birkaç saat son­ra °/o 0,8 oranında karbon içeren sert bir çelik durumuna gelir. Daha sonra parça yüzeyine çok sert bir martensıt yapısı ka­zandırmak için suverme işlemi uygulanır.

İşlem sırasında uzun süre yüksek sıcak­lık altında tutulan austenit tanelerinin aşı­rı büyümesini önlemek ve özellikle suverilmiş sert bir yüzeysel yapı elde etmek için bileşiminde % 0,10-0,15 karbon, % 2 nikel, kimi zaman % 0,5 krom ve % 0,2 molibden bulunan ve “semantasyon çelik­leri” denen çelikler kullanılır. Semantas- yondan sonra bu tür çeliklere ancak bir kez suverme işlemi uygulanabilir, oysa yu­muşak adi çelikleri çifte suverme işlemin­den geçirmek gerekir; birinci suverme iş­lemi, çeliğin aşırı ısınmış özüne eski özel­liklerini yeniden kazandırır, İkincisiyse yü­zeysel bir sertliğin elde edilmesini sağlar.

Paylaşın

Editörün Seçtikleri